Trong gia công cơ khí, quy cách inox ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng gia công, lượng vật liệu hao hụt và chi phí sản xuất. Không phải chi tiết nào cũng phù hợp với cùng một dạng vật liệu, cũng như mỗi quy cách sẽ phù hợp với những phương pháp gia công và dạng chi tiết khác nhau. Cùng tìm hiểu cách chọn quy cách inox cho gia công cơ khí chuẩn xác nhất.

1. Quy cách inox cho gia công cơ khí gồm những gì?

Trong gia công cơ khí, quy cách inox gồm mác inox, dạng vật liệu, kích thước, chiều dài, dung sai, bề mặt và tiêu chuẩn theo yêu cầu. Tùy dạng sản phẩm, thông số cần xác định cũng khác nhau: Tấm cần độ dày và khổ tấm; láp cần đường kính và chiều dài; ống cần đường kính ngoài, chiều dày và tiêu chuẩn.

Ví dụ, với một chi tiết gia công CNC dạng trục, yêu cầu “mác inox 304” là chưa dủ, mà còn bao gồm các thông tin khác như láp tròn hay phôi đặc, đường kính bao nhiêu, chiều dài mỗi cây, dung sai vật liệu và có yêu cầu chứng từ hay không. Hay với chi tiết gia công từ tấm, các thông tin quan trọng bao gồm mác inox, độ dày, khổ tấm, chiều dài và bề mặt. Trong khi đó, với ống inox thì đường kính ngoài, chiều dày thành ống và tiêu chuẩn ống là các thông số quyết định.

Quy cách inox cho gia công cơ khí không chỉ là mác thép mà bao gồm dạng vật liệu, kích thước, bề mặt

2. Chọn dạng inox theo phương pháp gia công

Tấm inox cho chi tiết dạng phẳng và gia công CNC

Tấm inox phù hợp với các chi tiết dạng phẳng như mặt bích, bản mã, tấm đế, vách hoặc phôi cần cắt trước khi phay CNC. Khi lựa chọn, cần xác định mác inox, độ dày, khổ tấm, chiều dài và bề mặt, đồng thời tính phần dư gia công phù hợp để tránh chọn tấm quá lớn gây hao hụt hoặc quá nhỏ, sát với kích thước thành phẩm.

Láp inox cho tiện CNC

Láp inox phù hợp với các chi tiết dạng tròn như trục, chốt, bạc, bu lông và các chi tiết tiện CNC. Khi đặt hàng cần xác định mác inox, đường kính, chiều dài, dung sai, trạng thái vật liệu và tiêu chuẩn. Đặc biệt, đường kính láp nên lớn hơn kích thước lớn nhất của chi tiết một lượng hợp lý để có đủ dư gia công nhưng không làm tăng lượng vật liệu phải bóc bỏ.

Ống inox cho chi tiết dạng rỗng

Ống inox phù hợp với các chi tiết cần kết cấu rỗng hoặc muốn giảm khối lượng so với thanh đặc. Quy cách cần xác định gồm đường kính ngoài, độ dày thành ống và chiều dài, trong đó độ dày phải đủ để đáp ứng phần vật liệu còn lại sau các công đoạn tiện, doa hoặc gia công liên kết. Với ống công nghiệp, cần xác định thêm tiêu chuẩn sản xuất như ASTM A312 nếu dự án yêu cầu.

Phôi inox cho chi tiết cần lượng gia công lớn

Phôi inox được lựa chọn khi kích thước hoặc hình dạng chi tiết không phù hợp với quy cách tiêu chuẩn, có thể là phôi cắt từ tấm, phôi tròn hoặc phôi vuông. Với chi tiết lớn hoặc cần gia công nhiều, lựa chọn phôi theo kích thước gần với thành phẩm giúp giảm lượng vật liệu dư, thời gian gia công và chi phí sản xuất.

Trục rèn inox cho chi tiết lớn, chịu tải

Trục rèn inox phù hợp với các chi tiết dạng trục lớn, chịu tải hoặc yêu cầu cơ tính cao. Ngoài đường kính và chiều dài, khi đặt trục rèn cần xác định mác inox, trạng thái nhiệt luyện, yêu cầu cơ tính và chứng từ vật liệu để đảm bảo phôi đáp ứng đúng yêu cầu của chi tiết.

Với các chi tiết dạng trục lớn, chịu tải hoặc yêu cầu cơ tính cao, trục rèn inox là dạng phù hợp

3. Chọn mác inox theo yêu cầu gia công và môi trường sử dụng

Inox gia công cơ khí thông thường – ưu tiên cân bằng tính năng và chi phí

Với các chi tiết không có yêu cầu đặc biệt về nhiệt độ, mài mòn hoặc môi trường ăn mòn, inox 304 thường là lựa chọn cân bằng giữa khả năng gia công, chống ăn mòn và chi phí vật liệu. Khi điều kiện sử dụng khắt khe hơn, có thể nâng lên các mác chuyên dụng thay vì sử dụng mác cao cấp ngay từ đầu.

Inox chống ăn mòn cho môi trường hóa chất và chloride

Với chi tiết làm việc trong môi trường có nguy cơ ăn mòn, có thể lựa chọn các mác như 316L, 317L, 904L, Duplex 2205 hoặc Super Duplex 2507 tùy mức độ khắc nghiệt. Việc lựa chọn cần dựa trên thành phần môi trường và điều kiện vận hành thực tế thay vì chỉ dựa vào tên mác. Ví dụ, inox 316L phù hợp với nhiều môi trường ăn mòn phổ biến, trong khi 317L, 904L và Duplex có thể được cân nhắc khi yêu cầu chống ăn mòn cao hơn, khắc nghiệt hơn.

Inox chịu nhiệt cho chi tiết làm việc ở nhiệt độ cao

Với các chi tiết thường xuyên tiếp xúc nhiệt độ cao, nên ưu tiên các mác có khả năng duy trì cơ tính và khả năng chống oxy hóa phù hợp như 309S, 310S, 321H hoặc 253MA. Trong đó, 310S thường được sử dụng cho các bộ phận làm việc ở nhiệt độ cao, còn 321H và 253MA phù hợp với những điều kiện nhiệt và yêu cầu cơ tính khác nhau. Khi chọn vật liệu, cần xét đồng thời nhiệt độ làm việc liên tục, chu kỳ nhiệt và môi trường khí xung quanh.

Inox chịu mài mòn cho chi tiết có ma sát và tải trọng

Đối với chi tiết thường xuyên chịu ma sát, mài mòn hoặc cần duy trì độ cứng, nên ưu tiên inox 420, 420J2, 440A, 440B, 440C và một số mác hóa bền như 17-4PH tùy yêu cầu. Nhóm 420 và 440 đạt độ cứng cao sau nhiệt luyện, trong đó 440C phù hợp hơn khi ưu tiên khả năng chống mài mòn; 17-4PH được lựa chọn khi cần kết hợp độ bền cơ học cao với khả năng chống ăn mòn. Với các mác có nhiệt luyện, cần xác định trạng thái vật liệu ngay từ khi đặt hàng để phù hợp với phương pháp gia công.

Inox cần độ bền cơ học cao cho chi tiết chịu tải

Khi chi tiết phải chịu tải trọng, áp lực hoặc yêu cầu độ bền cao, có thể cân nhắc Duplex 2205, Super Duplex 2507 hoặc 17-4PH tùy thực tế. Duplex có ưu thế về sự kết hợp giữa độ bền và khả năng chống ăn mòn, trong khi 17-4PH phù hợp với nhiều chi tiết cơ khí cần cơ tính cao và có thể nhiệt luyện để đạt trạng thái mong muốn. Với nhóm này, không nên chỉ dựa vào độ bền danh nghĩa mà cần xét cả tải trọng, môi trường và trạng thái nhiệt luyện.

Dòng inox Duplex phù hợp với chi tiết phải chịu tải trọng, áp lực hoặc yêu cầu độ bền cao

4. Bề mặt inox có ảnh hưởng đến gia công không?

Mức độ ảnh hưởng của bề mặt đến quá trình gia công phụ thuộc vào công đoạn gia công và yêu cầu của sản phẩm cuối. Đối với tấm inox dùng làm phôi cắt và phay, bề mặt có thể không phải yếu tố quyết định nếu toàn bộ bề mặt sẽ được bóc bỏ trong quá trình gia công. Ngược lại, nếu một phần bề mặt vật liệu được giữ lại làm bề mặt hoàn thiện, yêu cầu về bề mặt cần được xác định ngay khi đặt vật tư.

Hay nói cách khác, việc lựa chọn tấm inox bề mặt 2B, BA, No.1, No.4 và Hairline (HL) tùy vào yêu cầu của chi tiết sau gia công. Nếu toàn bộ bề mặt tấm sẽ được phay, tiện, mài hoặc gia công bóc bỏ trong quá trình sản xuất, không cần phải chọn bề mặt hoàn thiện cao như BA, No.4 hay HL. Trong trường hợp này, nên ưu tiên quy cách có bề mặt phù hợp với yêu cầu kỹ thuật để tối ưu chi phí vật liệu. Ngược lại, nếu một phần hoặc toàn bộ bề mặt tấm được giữ lại làm bề mặt thành phẩm, cần chọn đúng bề mặt ngay từ đầu để hạn chế công đoạn xử lý lại và đảm bảo yêu cầu thẩm mỹ.

Tóm lại, chọn quy cách inox cho gia công cơ khí không đơn thuần là chọn đúng mác thép mà phải đồng thời xét đến dạng vật liệu, kích thước phôi, lượng dư gia công, phương pháp gia công, yêu cầu cơ tính, môi trường sử dụng và tiêu chuẩn vật liệu. Với đơn hàng số lượng lớn, chọn đúng quy cách từ đầu giúp quá trình gia công thuận lợi hơn và góp phần giảm lượng vật liệu dư, thời gian gia công và tổng chi phí sản xuất.

Quý khách vẫn còn phân vân trong việc chọn quy cách inox cho gia công cơ khí, liên hệ UNICO Steel để được hỗ trợ chi tiết.

--------------------------------------------------------------------------------------

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHIỆP VÀ THƯƠNG MẠI UNICO

Địa chỉ: Số 1137 Đê La Thành, Phường Láng, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD Hà Nội: Số 266 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD TPHCM: 15F6 Đường DN5 - KDC An Sương, Phường Đông Hưng Thuận, HCM, Việt Nam

📞 Hotline Miền Bắc: 0559596886 (Ms.Lan)

Kinh doanh 01: 0969267880 (Mr.Hoàng)

Kinh doanh 02: 0904123459 (Mr.Mạnh)

Kinh doanh 03: 0936157449 (Mr.Thành)

Kinh doanh 04: 0936084349 (Ms.Linh)

📞 Hotline Miền Nam: 0967083036 (Mr.Khoa)

Kinh doanh Miền Nam: 0969856576 (Mr.Tùng)

📩 Email: sales@unicosteel.com.vn