Inox biết đến với khả năng chống ăn mòn tốt. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc inox không bao giờ bị rỉ sét. Vết rỉ có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân như lựa chọn sai mác inox, nhiễm sắt trong quá trình gia công, môi trường có Chloride hoặc bảo quản không đúng cách. Vậy inox bị rỉ sét phải làm sao? Dưới đây là 3 cách xử lý dựa trên mức độ rỉ và nguyên nhân gây ra.

1. Tại sao inox bị rỉ sét?

Mác inox không phù hợp

Mỗi mác inox sở hữu thành phần hóa học và đặc tính khác nhau. Không có một mác inox nào phù hợp với tất cả điều kiện làm việc. Ngược lại, có mác inox chỉ dùng cho môi trường thông thường, có mác inox chuyên dụng cho môi trường ăn mòn khắc nghiệt, trong khi các mác khác lại phù hợp với môi trường nhiệt độ cao hoặc mài mòn lớn. Do đó, lựa chọn mác inox không phù hợp với môi trường làm việc chính là nguyên nhân hàng đầu gây ra hiện tượng rỉ sét.

Tiếp xúc với môi trường chứa Chloride

Chloride là một trong những tác nhân gây ra hiện tượng ăn mòn inox. Đặc biệt, nồng độ Chloride cao và thời gian tiếp xúc lâu sẽ tạo điều kiện cho hiện tượng rỉ sét diễn ra nhanh hơn và nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ ăn mòn rỗ và ăn mòn khe hở. Đây cũng là lý do tại khu vực ven biển, hệ thống xử lý hóa chất hoặc môi trường có Chloride, cần sử dụng mác inox phù hợp để làm giảm nguy cơ ăn mòn.

Bề mặt inox bị bám bụi, hóa chất hoặc tạp chất

Tình trạng tồn đọng nước, bụi kim loại, muối, hóa chất hoặc các chất bẩn trên bề mặt inox trong thời gian dài có thể tạo điều kiện cho hiện tượng ăn mòn xảy ra. Đặc biệt, những vị trí có khe, góc khuất hoặc khả năng thoát nước kém thường dễ xuất hiện dấu hiệu ăn mòn hơn bề mặt thông thoáng, khô ráo.

Các tạp chất bám lâu ngày trên bề mặt inox là điều kiện thuận lợi để quá trình ăn mòn inox diễn ra, dẫn đến rỉ sét

Inox bị nhiễm sắt trong quá trình gia công

Đây cũng là nguyên nhân khá phổ biến nhưng dễ bị nhầm với tình trạng inox tự bị rỉ. Theo đó, quá trình cắt, mài, đánh bóng hoặc gia công inox, các hạt sắt trong không khí hoặc trên dụng cụ có thể bám lên bề mặt inox. Khi tiếp xúc với nước và không khí, những hạt này bị oxy hóa tạo thành các đốm màu nâu đỏ, trông giống như inox bị rỉ sét.

Xử lý nhiệt hoặc hàn làm thay đổi khả năng chống ăn mòn

Đối với các kết cấu inox có hàn, vùng ảnh hưởng nhiệt có thể bị thay đổi đặc tính so với vật liệu nền. Nếu quá trình hàn không được kiểm soát chặt chẽ có thể làm giảm khả năng chống ăn mòn tại vùng gần mối hàn. Hoặc sau khi hàn không làm sạch và xử lý bề mặt đúng cách, nguy cơ xuất hiện các vết oxy hóa cũng cao hơn.

2. Inox bị rỉ sét phải làm sao?

Làm sạch khi xuất hiện đốm rỉ trên bề mặt

Nếu vết nâu đỏ xuất hiện do bụi sắt hoặc tạp chất bám trên bề mặt, hãy làm sạch bằng dung dịch vệ sinh chuyên dụng dành cho inox và dụng cụ phù hợp. Không nên dùng vật liệu hoặc dụng cụ làm tăng nguy cơ nhiễm sắt lên bề mặt inox. Sau khi làm sạch, có thể rửa lại bề mặt với nước rồi làm khô hoàn toàn. Nếu vết rỉ nhẹ và chỉ nằm trên bề mặt, việc xử lý sớm sẽ đơn giản hơn so với tình trạng các chất bẩn và sản phẩm ăn mòn tồn tại trong thời gian dài.

Inox bị rỉ sét phải làm sao tùy vào nguyên nhân và tình trạng, nếu nhẹ có thể xử lý bằng hóa chất chuyên dụng

Xử lý bề mặt khi inox bị oxy hóa sau hàn

Đối với inox sau hàn, khu vực xung quanh mối hàn có thể xuất hiện lớp đổi màu do nhiệt hoặc sản phẩm oxy hóa. Trong trường hợp này, cần thực hiện các bước làm sạch, tẩy lớp oxy hóa và phục hồi bề mặt tùy yêu cầu của sản phẩm. Với thiết bị công nghiệp hoặc kết cấu yêu cầu cao về khả năng chống ăn mòn, không nên chỉ đánh bóng hoặc chà sạch phần nhìn thấy bên ngoài mà cần kiểm tra tình trạng bề mặt sau xử lý.

Khi inox đã bị ăn mòn sâu

Nếu xuất hiện các điểm rỗ, vết ăn mòn sâu hoặc bề mặt bị suy giảm rõ rệt, việc lau sạch bên ngoài không giải quyết triệt để vấn đề. Lúc này, cần tiến hành kiểm tra lại mác inox đang sử dụng, môi trường làm việc, nồng độ hóa chất/Chloride, nhiệt độ, quy trình gia công/hàn, khả năng tiếp xúc với thép Carbon hoặc kim loại khác. Nếu vật liệu không đáp ứng được điều kiện làm việc, thay đổi mác inox sẽ là giải pháp cần thiết.

3. Cách hạn chế inox bị rỉ sét trở lại

Xử lý vết rỉ chỉ là bước khắc phục. Nếu nguyên nhân ban đầu không được giải quyết, hiện tượng này có thể tiếp tục xuất hiện. Để hạn chế inox bị rỉ sét trở lại, hãy áp dụng các biện pháp sau:

• Lựa chọn đúng mác inox: Không nên mặc định inox 304 là lựa chọn cho mọi ứng dụng. Với môi trường có Chloride hoặc yêu cầu chống ăn mòn cao hơn, nên chọn inox 316L hoặc các mác inox hợp kim cao hơn.
• Kiểm soát quá trình gia công: Khu vực gia công inox cần được kiểm soát nghiêm ngặt để hạn chế tiếp xúc với thép Carbon và các nguồn gây nhiễm sắt. Ngoài ra, dụng cụ, bàn gia công và vật liệu mài phải sạch sẽ, tốt nhất là dùng loại chuyên dụng cho inox.  
• Giữ bề mặt sạch và khô: Bụi bẩn, muối và hóa chất nên được loại bỏ định kỳ, đặc biệt ở những khu vực có độ ẩm cao hoặc tiếp xúc với môi trường ăn mòn. Thiết kế kết cấu cũng nên hạn chế vị trí đọng nước và các khe khó vệ sinh.
• Kiểm soát sau khi hàn: Đối với kết cấu inox hàn, cần kiểm soát nhiệt đầu vào, quy trình hàn và xử lý bề mặt sau hàn theo yêu cầu của vật liệu và ứng dụng. Việc này đặc biệt quan trọng với thiết bị phải làm việc trong môi trường ăn mòn hoặc yêu cầu tuổi thọ cao.

Chọn đúng mác inox cho ứng dụng và luôn giữ bề mặt inox sạch sẽ, khô ráo là cách hạn chế inox bị gỉ sét

4. Khi nào nên thay inox thay vì tiếp tục xử lý rỉ?

Nếu inox chỉ xuất hiện đốm rỉ do nhiễm sắt trên bề mặt, việc xử lý làm sạch và kiểm soát lại quá trình gia công có thể giải quyết được tình trạng. Ngược lại, nếu vật liệu liên tục bị ăn mòn trong chính môi trường làm việc và tình trạng ăn mòn diễn ra nghiêm trọng thì việc xử lý bề mặt nhiều lần sẽ không mang lại hiệu quả. Lúc này, nên thay mác inox có khả năng chống ăn mòn cao hơn để đảm hiệu quả vận hành và tuổi thọ thiết bị.

Để biết mác inox nào phù hợp với môi trường làm việc, bạn có thể tham khảo bảng bên dưới:

Mác inox	Môi trường làm việc
Inox 304	Môi trường thông thường, yêu cầu chống ăn mòn tốt
Inox 316/316L	Môi trường có Chloride, hóa chất nhẹ
Inox 309, 310S	Nhiệt độ cao và yêu cầu chống oxy hóa
Duplex, Super Duplex	Môi trường ăn mòn mạnh, yêu cầu cao về độ bền
Inox 410, 420, 440	Ứng dụng cần độ cứng, chịu mài mòn nhưng chống ăn mòn ở mức vừa phải

 

Bảng trên chỉ là định hướng sử dụng một số mác inox phổ biến. Cụ thể như thế nào dựa trên nhiệt độ, môi trường hóa chất, Chloride, áp suất, tải trọng và phương pháp gia công. Nhà cung cấp sẽ dựa vào thông tin cụ thể của khách hàng để tư vấn mác inox và giải pháp phù hợp nhất.

--------------------------------------------------------------------------------------

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHIỆP VÀ THƯƠNG MẠI UNICO

Địa chỉ: Số 1137 Đê La Thành, Phường Láng, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD Hà Nội: Số 266 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD TPHCM: 15F6 Đường DN5 - KDC An Sương, Phường Đông Hưng Thuận, HCM, Việt Nam

📞 Hotline Miền Bắc: 0559596886 (Ms.Lan)

Kinh doanh 01: 0969267880 (Mr.Hoàng)

Kinh doanh 02: 0904123459 (Mr.Mạnh)

Kinh doanh 03: 0936157449 (Mr.Thành)

Kinh doanh 04: 0936084349 (Ms.Linh)

📞 Hotline Miền Nam: 0967083036 (Mr.Khoa)

Kinh doanh Miền Nam: 0969856576 (Mr.Tùng)

📩 Email: sales@unicosteel.com.vn