Từ tính cũng là một trong những đặc tính dùng để nhận biết một số loại thép không gỉ. Đó là lý do nhiều người thắc mắc không biết inox nào hút nam châm cũng như khả năng hút nam châm có giống nhau giữa các mác inox. Cùng tìm hiểu chi tiết những vấn đề này qua nội dung bài viết bên dưới.

1. Inox nào hút nam châm?

Inox 430 hút nam châm rõ rệt

Inox 430 thuộc nhóm thép không gỉ Ferritic nên có từ tính rõ rệt và thường bị nam châm hút mạnh, ngay cả khi chưa qua gia công biến dạng. Đây là đặc tính đặc trưng của mác thép này, không phụ thuộc vào việc vật liệu đã được gia công hay chưa. Và đặc tính này thường được sử dụng để phân biệt inox 430 với các dòng quen thuộc khác như inox 201 hay 304.

Inox 410 và 420 có hút nam châm

Inox 410 và 420 thuộc nhóm thép không gỉ Martensitic có khả năng đạt độ cứng cao sau nhiệt luyện, phù hợp với các chi tiết cần khả năng chịu mài mòn hoặc duy trì độ sắc. Và đây cũng là mác thép không gỉ có từ tính, ngay cả khi ở trạng thái đã nhiệt luyện. Lưu ý đặc tính hút nam châm của mác inox này không đồng nghĩa với việc vật liệu bị pha tạp hay không đạt chất lượng.

Inox 201, 304 và 316 có thể hút nam châm sau gia công

Inox 201, 304 và 316 thuộc nhóm thép không gỉ Austenitic nên gần như không hút nam châm hoặc chỉ hút rất nhẹ ở trạng thái ủ. Tuy nhiên, sau các công đoạn cán nguội, dập hoặc uốn, vật liệu có thể xuất hiện từ tính do biến dạng cấu trúc, khiến nam châm hút rõ hơn tại một số vị trí. Mức độ hút phụ thuộc vào thành phần và trạng thái gia công của từng mác thép.

Inox 430 có từ tính và hút nam châm rõ rệt, thường được ứng dụng cho các đồ dùng nhà bếp

2. Yếu tố quyết định đặc tính hút nam châm của inox

Cấu trúc tinh thể

Cấu trúc tinh thể là nguyên nhân chính tạo ra sự khác biệt về từ tính giữa các nhóm inox. Inox Ferritic như 430 và Martensitic như 410, 420 có từ tính rõ rệt nên thường bị nam châm hút mạnh. Ngược lại, inox Austenitic như 201, 304 và 316 thường ít hút nam châm ở trạng thái ủ do đặc điểm cấu trúc tinh thể của nhóm thép này.

Thành phần hóa học

Các nguyên tố hợp kim ảnh hưởng đến cấu trúc tổ chức và khả năng hình thành từ tính của inox. Crom là thành phần quan trọng trong inox Ferritic, trong khi Niken giúp ổn định cấu trúc Austenitic. Carbon cũng ảnh hưởng đến sự hình thành Martensite và khả năng nhiệt luyện của thép. Vì vậy, sự khác biệt về thành phần hóa học góp phần giải thích tại sao các mác inox có khả năng hút nam châm không giống nhau.

Trạng thái gia công

Các công đoạn cán nguội, dập, uốn hoặc kéo có thể làm thay đổi cấu trúc của một số mác inox Austenitic, tạo ra Martensite do biến dạng và khiến vật liệu xuất hiện từ tính. Chẳng hạn, inox 304 ở trạng thái ủ thường ít hút nam châm, nhưng vùng bị uốn hoặc dập mạnh có hiện tượng hút rõ hơn. Hiện tượng tương tự cũng có thể xảy ra với inox 201 và 316, tùy thuộc vào thành phần vật liệu và mức độ biến dạng.

3. Inox không hút nam châm có tốt hơn inox hút nam châm?

Inox không hút nam châm không đồng nghĩa với việc có chất lượng cao hơn inox hút nam châm. Từ tính là đặc tính vật lý liên quan đến cấu trúc tổ chức của vật liệu, trong khi chất lượng inox còn phụ thuộc vào thành phần hóa học, cơ tính, khả năng chống ăn mòn và mức độ đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Chẳng hạn, inox 430 có từ tính rõ rệt nhưng vẫn phù hợp với nhiều ứng dụng như thiết bị gia dụng, tấm ốp, đồ dùng nhà bếp và một số sản phẩm cơ khí. Hay inox 410 và 420 cũng có từ tính, đồng thời được sử dụng trong các chi tiết cần độ cứng hoặc khả năng chịu mài mòn mà inox 201 và 304 không đáp ứng được. Ngược lại, inox 304 và 316 thường ít hút nam châm ở trạng thái ủ, nhưng khả năng chống ăn mòn của các mác inox này được đánh giá cao hơn. Do đó, không thể sử dụng phép thử nam châm để đánh giá chất lượng inox hoặc xếp hạng các mác inox mà chỉ dựa vào đặc tính từ tính.

Từ tính là đặc tính của một số loại inox, không phản ánh inox có chất lượng hay không

4. Có thể dùng nam châm để phân biệt, xác định các loại inox không?

Nam châm có thể hỗ trợ phân biệt sơ bộ inox dựa trên từ tính, nhưng không đủ để xác định chính xác mác thép không gỉ. Nguyên nhân là nhiều mác inox khác nhau có thể cùng hút nam châm, trong khi một số mác vốn ít từ tính vẫn có thể xuất hiện lực hút sau quá trình gia công. Do đó, kết quả thử nam châm chỉ phản ánh một phần đặc tính của vật liệu, không thay thế được việc kiểm tra thành phần hóa học và hồ sơ kỹ thuật.

Để xác định chính xác mác inox, cần đối chiếu chứng chỉ vật liệu với thông tin nhận dạng của sản phẩm và lô hàng, đồng thời kiểm tra thành phần hóa học khi cần thiết. Thiết bị phân tích huỳnh quang tia X (XRF) có thể xác định nhiều nguyên tố hợp kim như Crom, Niken và Molypden, qua đó hỗ trợ phân biệt một số mác inox có thành phần đặc trưng. Tuy nhiên, XRF thông thường không đo trực tiếp được hàm lượng Carbon, nên có thể chưa đủ để phân biệt những mác thép có thành phần các nguyên tố khác gần tương đương nhau.

Với những trường hợp cần xác nhận chặt chẽ hơn, chẳng hạn phân biệt các mác có yêu cầu kiểm soát hàm lượng Carbon hoặc xác minh trạng thái nhiệt luyện, cần lựa chọn phương pháp phân tích phù hợp với tiêu chí cần kiểm tra. Kết hợp chứng chỉ vật liệu, kết quả phân tích thành phần và các phép thử chuyên biệt khi cần sẽ cho cơ sở nhận diện đáng tin cậy hơn so với việc chỉ dựa vào lực hút nam châm.

Qua những phân tích trên, có thể thấy khả năng hút nam châm khác nhau tùy theo mác inox và trạng thái vật liệu. Tuy nhiên, phép thử này chỉ giúp nhận biết sơ bộ từ tính của inox, chưa đủ để xác định chính xác mác thép. Để kiểm soát chất lượng inox đầu vào và hạn chế nhầm lẫn giữa các mác có đặc tính gần nhau, cần đối chiếu thêm thành phần hóa học, tiêu chuẩn và chứng từ vật liệu.

UNICO Steel cung cấp inox với nhiều mác thép và dạng sản phẩm như tấm, cuộn, ống, hộp và láp tròn, phục vụ nhu cầu gia công cơ khí và sản xuất công nghiệp. Khách hàng có thể liên hệ để được tư vấn chủng loại inox phù hợp với yêu cầu sử dụng, đồng thời tham khảo thông tin kỹ thuật và chứng từ liên quan nhằm hỗ trợ xác định, kiểm soát vật liệu đầu vào.

--------------------------------------------------------------------------------------

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHIỆP VÀ THƯƠNG MẠI UNICO

Địa chỉ: Số 1137 Đê La Thành, Phường Láng, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD Hà Nội: Số 266 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD TPHCM: 15F6 Đường DN5 - KDC An Sương, Phường Đông Hưng Thuận, HCM, Việt Nam

📞 Hotline Miền Bắc: 0559596886 (Ms.Lan)

Kinh doanh 01: 0969267880 (Mr.Hoàng)

Kinh doanh 02: 0904123459 (Mr.Mạnh)

Kinh doanh 03: 0936157449 (Mr.Thành)

Kinh doanh 04: 0936084349 (Ms.Linh)

📞 Hotline Miền Nam: 0967083036 (Mr.Khoa)

Kinh doanh Miền Nam: 0969856576 (Mr.Tùng)

📩 Email: sales@unicosteel.com.vn