Gia công inox thường yêu cầu máy móc, dụng cụ cắt và quy trình gia công khắt khe hơn so với thép carbon. Nguyên nhân do inox có độ dẻo cao, dễ hóa bền khi biến dạng và dẫn nhiệt kém khiến quá trình cắt, tiện, phay hay khoan phát sinh nhiều nhiệt. Nếu không kiểm soát tốt dễ dẫn đến những rủi ro và sai sót trong khi gia công.

1. Nguyên nhân khiến gia công inox khó hơn thép carbon

Inox dễ hóa bền khi gia công

Inox khó gia công trước hết là do hiện tượng hóa bền. Cụ thể, khi dao cắt tác động lên bề mặt, lớp vật liệu bị biến dạng trở nên cứng hơn so với phần vật liệu bên trong. Hiện tượng này càng rõ rệt khi dao chạy sai tốc độ hoặc dao bị rung. Nếu dao tiếp tục đi qua vùng biến dạng, lực cắt tăng lên khiến dao nhanh mòn và ảnh hưởng đến độ ổn định của quá trình gia công.

Inox dẫn nhiệt kém và dễ tích nhiệt

Nhiều loại inox có khả năng dẫn nhiệt thấp hơn thép carbon. Vì vậy, nhiệt sinh ra tại vùng cắt khó truyền nhanh vào phôi mà tập trung nhiều ở khu vực giữa dao và vật liệu. Hiện tượng này có thể làm giảm tuổi thọ dao, ảnh hưởng đến bề mặt gia công và gây biến dạng đối với các chi tiết mỏng.

Độ dẻo cao làm phoi khó kiểm soát

Một số mác inox Austenitic như inox 304 và inox 316/316L có độ dẻo tương đối cao. Trong quá trình tiện, phay hoặc khoan, vật liệu có thể tạo phoi dài và dai thay vì dễ gãy như một số loại thép carbon. Phoi dài không chỉ gây khó khăn trong việc thoát phoi mà còn có thể quấn vào dao hoặc chi tiết. Khi gia công liên tục, tình trạng này ảnh hưởng đến năng suất và độ an toàn của máy.

Inox dễ bị biến dạng khi gia công

Hiện tượng biến dạng dễ xảy ra với tấm inox mỏng, thanh inox có tiết diện nhỏ hoặc các chi tiết có thành mỏng. Lực kẹp quá lớn hoặc nhiệt phát sinh không được kiểm soát sẽ làm chi tiết bị cong, vênh hoặc thay đổi kích thước. Do đó, ngoài việc lựa chọn dao và thông số cắt, cũng cần lưu ý đến phương pháp gá đặt khi gia công inox mỏng, tiết diện nhỏ.

Inox dễ bị biến dạng khi gia công, nhất là với những chi tiết có thành mỏng

2. Gia công inox khác gì so với gia công thép carbon?

Gia công inox khó hơn thép carbon không phải vì inox luôn có độ cứng cao hơn. Vấn đề nằm ở cách vật liệu phản ứng khi dao tác động lên phôi. Inox hóa bền nhanh, dẫn nhiệt kém, sinh nhiệt lớn và tạo phoi dai, khiến lực cắt, nhiệt độ vùng gia công và mức độ mài mòn dao tăng lên. Bảng dưới đây cho thấy rõ những khác biệt này.

Yếu tố	Inox	Thép carbon
Hóa bền khi gia công	Thường gặp ở một số mác inox Austenitic	Khả năng thấp hơn ở nhiều mác thông dụng
Khả năng dẫn nhiệt	Dẫn nhiệt kém ở nhiều mác inox, nhiệt tập trung tại vùng cắt	Dẫn nhiệt tốt hơn
Độ dẻo và khả năng tạo phôi	Độ dẻo cao, phoi thường dài và dai, khó gãy	Phoi thường dễ kiểm soát hơn tùy mác thép
Nhiệt và lực cắt	Dễ phát sinh nhiệt cao, lực cắt tăng khi vật liệu hóa bền	Nhiệt và lực cắt thường dễ kiểm soát hơn
Biến dạng khi gia công	Dễ biến dạng do nhiệt và lực cắt, nhất là chi tiết mỏng	Dễ kiểm soát hơn trong cùng điều kiện

 

3. Cách lựa chọn vật liệu và chuẩn bị gia công inox

Chọn mác và trạng thái vật liệu phù hợp

Khi chuẩn bị gia công inox, cần xác định đúng mác inox và trạng thái cung cấp vì hai yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cắt gọt. Mỗi mác inox, chẳng hạn 304, 316L, 420 hay 440C có độ cứng, độ dẻo và đặc tính gia công khác nhau nên không thể áp dụng cùng một chế độ cắt. Ngoài ra, cần kiểm tra vật liệu đang ở trạng thái ủ, cán nguội hay đã nhiệt luyện, bởi trạng thái này quyết định độ cứng, lượng dư và mức độ khó khi gia công.

Chọn quy cách phôi để giảm thời gian và chi phí

Quy cách phôi ảnh hưởng trực tiếp đến lượng vật liệu phải bóc và thời gian gia công. Phôi quá lớn làm tăng lượng dư, thời gian chạy máy và mức tiêu hao dao. Còn phôi quá sát kích thước thành phẩm có thể không đủ lượng dư cho các công đoạn hoàn thiện. Khi đặt inox để gia công, nên cung cấp mác inox, quy cách phôi, kích thước thành phẩm dự kiến, phương pháp gia công và số lượng để lựa chọn vật liệu phù hợp ngay từ đầu.

Chọn mác inox và quy cách phôi phù hợp để đảm bảo quá trình gia công inox được thuận lợi

Điều chỉnh dao và chế độ cắt theo từng mác inox

Dao dùng để gia công inox cần có độ sắc, độ cứng và khả năng chịu nhiệt phù hợp. Tốc độ cắt, lượng chạy dao và chiều sâu cắt cũng không nên áp dụng cố định cho mọi loại inox. Chẳng hạn inox 304, 316L, 420 hay 440C có đặc tính khác nhau nên cần lựa chọn thông số theo từng mác, loại dao và thiết bị. Đồng thời, chú ý sử dụng dung dịch làm mát phù hợp để kiểm soát nhiệt, hỗ trợ thoát phoi và hạn chế mài mòn dao trong quá trình gia công.

4. Khả năng gia công theo từng nhóm mác inox

Đặc tính gia công của mỗi nhóm inox là khác nhau do sự khác biệt về thành phần hóa học và tổ chức luyện kim của từng mác, cụ thể như sau:

• Inox Austenitic: Các mác như inox 304, inox 316 và inox 316L có độ dẻo cao, khả năng chống ăn mòn tốt nhưng thường gây khó khăn hơn trong quá trình cắt gọt do dễ hóa bền và sinh nhiệt.Khi gia công các mác này, việc duy trì dao sắc, hạn chế rung và kiểm soát nhiệt đóng vai trò quan trọng.
• Inox Ferritic: Các mác như inox 430 và inox 439 có khả năng gia công khác với nhóm Austenitic nói trên. Chúng không có mức hóa bền khi biến dạng giống inox 304, tuy nhiên vẫn cần lựa chọn chế độ cắt phù hợp với từng loại vật liệu và trạng thái cung cấp.
• Inox Martensitic: Các mác như inox 410, inox 420 và inox 440C có thể đạt độ cứng cao sau nhiệt luyện. Khi đó, vấn đề khó gia công chủ yếu liên quan đến độ cứng và khả năng chống mài mòn của vật liệu. Đặc biệt với inox 440C sau nhiệt luyện, yêu cầu về dao cụ và phương pháp gia công có thể cao hơn ở trạng thái ủ.

Tìm hiểu đặc tính gia công của mỗi nhóm inox để có phương pháp gia công phù hợp

Tóm lại, gia công inox khó hơn thép carbon, nhưng điều này không có nghĩa inox là vật liệu khó gia công. Mức độ khó phụ thuộc vào mác inox, trạng thái vật liệu, phương pháp gia công, dao cụ và cách kiểm soát nhiệt trong quá trình cắt. Chọn đúng vật liệu và quy cách phôi ngay từ đầu giúp kiểm soát thời gian, chi phí và chất lượng gia công tốt hơn.

UNICO Steel cung cấp inox theo nhiều mác, dạng vật liệu và quy cách, phục vụ nhu cầu gia công cơ khí, chế tạo chi tiết và sản xuất công nghiệp. Tùy yêu cầu, khách hàng có thể lựa chọn inox dạng tấm, cuộn, láp, thanh đặc, ống hoặc các dạng vật liệu khác. Trường hợp cần cắt hay gia công inox theo yêu cầu, chúng tôi hỗ trợ thực hiện, cam kết chính xác và đúng tiến độ.

Liên hệ để được hỗ trợ chủng loại vật liệu và phương án gia công phù hợp nhất.

--------------------------------------------------------------------------------------

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHIỆP VÀ THƯƠNG MẠI UNICO

Địa chỉ: Số 1137 Đê La Thành, Phường Láng, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD Hà Nội: Số 266 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội, Việt Nam

VPĐD TPHCM: 15F6 Đường DN5 - KDC An Sương, Phường Đông Hưng Thuận, HCM, Việt Nam

📞 Hotline Miền Bắc: 0559596886 (Ms.Lan)

Kinh doanh 01: 0969267880 (Mr.Hoàng)

Kinh doanh 02: 0904123459 (Mr.Mạnh)

Kinh doanh 03: 0936157449 (Mr.Thành)

Kinh doanh 04: 0936084349 (Ms.Linh)

📞 Hotline Miền Nam: 0967083036 (Mr.Khoa)

Kinh doanh Miền Nam: 0969856576 (Mr.Tùng)

📩 Email: sales@unicosteel.com.vn